کازرون‌شناسی

حدود بیست روز پیش، نورمحمد مجیدی کرّایی، نویسنده چهارده کتابِ عموماً تاریخی درگذشت (خبر درگذشتش در اینجا و انعکاس این خبر در یکی از وب‌سایت‌های کازرونی در اینجا). وی از مورّخان و شاعران استان کهگیلویه و بویراحمد محسوب می‌شد. در خبرها آمده بود که مجیدی کرّایی کتابی در تاریخ کازرون تألیف کرده که البته منظور کتاب «شاپورخوره» است. تا بدانجا که مشاهده کرده‌ام، این کتاب ارزشمند کمتر در پژوهش‌های کازرون‌شناسی مورد استفاده قرار گرفته است.

* شاپورخوره

* نورمحمد مجیدی کرّایی

* تهران: آرون، 1382

 گزارش، نقد و معرفی وجوه اهمیت این کتاب، فرصت دیگری می‌طلبد. در اینجا صرفاً با استفاده از مقدمه آن مرحوم بر کتاب شاپورخوره، نکات مهمی را درباره هدف تألیف و گستره سرزمین شاپورخوره ـ بدون تصرف در آنچه به نظر اشتباه می‌آیند ـ نقل می‌کنم:

«شاپورخوره که دربرگیرنده شهر و شهرکهای بیشاپور، کازرون، خوره (جره یا گره)، خندگان یا غندجان (سرمشهد)، داین، پوسخان، وَهَلی، خشت، کمارج، بوشگان، شاهیگان (قائمیه، چنارشاهیجان) و زم‌های کردان (کوهنشینان کومره‌ای) مانند: نودان یا تیرمردان (دشمن‌زیاری)، گاوکشک‌ها، عبدویی، کلانی و بورنجان و سرتاوه و پامور بوده‌اند که بخشی از این سرزمین‌ها هنوز وابسته به شهر کازرون می‌باشند... .

شهر گازران یا کازرون که از بناهای پیش از اسلام است و پس از ویرانی شهر شاپور جانشین این شهر شده، شهری آباد و گسترده با پیشینه‌ای کهن می‌باشد که به چگونگی تاریخ آن پرداخته‌ایم و از دانشمندان، بزرگان، هنرمندان، سرایندگان و نویسندگان آن نام برده‌ایم که هر یک از این بزرگان در روزگار خویش دارایِ آثار فرهنگی درخور نگرشی بوده‌اند که متأسفانه به انگیزه جابه‌جا شدنِ برخی از این نیک‌مردان، نام‌های شیرازی، اسپهانی و خراسانی و خوزستانی گرفته و نام زادگاهی و نژاد کازرونی آنان فراموش شده است... .

نگارنده این کتاب که از مردم سرزمین و استان کوگیلویه و بویراحمد می‌باشم، با نگرش به دلبستگی و پیوندی که با مردم ممسنی داشته‌ام و مردم ممسنی و کازرونی با همدیگر همسایگی و آشنایی دارند، بر آن شدم که با گردآوری و پیشکش این اثرِ کم‌مایه و ناچیز، خدمتی به مردم شهر کازرون بنمایم... .» (مقدمه شاپورخوره، صفحات سه و چهار).